Yedekleme Almak Yetmiyor, Geri Dönebilmek Gerekiyor
Türkiye'deki kurumların büyük kısmında yedekleme "bir yerde var" statüsündedir. Gece bir job çalışır, sabah bir e-posta gelir, "başarılı" yazar ve kimse bir daha bakmaz. Sorun tam olarak burada başlıyor: bir felaket anında o yedeğin gerçekten geri dönülebilir olup olmadığı hiç test edilmemiştir. Biz AFN Teknoloji'ye gelen kurumsal müşterilerin yaklaşık üçte biri, ya bir ransomware saldırısı sonrası ya da başarısız bir geri dönüş denemesi sonrası kapımızı çalıyor. Yedek dosyası vardır ama açılmaz, sunucu image'ı bozuktur veya son 45 günlük yedekler de saldırganlar tarafından şifrelenmiştir çünkü backup deposu ana ağdan izole değildir.
Bu noktada mesele artık "yedekleme yazılımı" seçmek değil, uçtan uca bir kurtarma mimarisi kurmaktır. Biz de bu işi Veeam Backup & Replication üzerine inşa ediyoruz.
Veeam ile Verdiğimiz Hizmetler
AFN Teknoloji olarak Veeam çözüm ortağı sıfatıyla; sanal makine, fiziksel sunucu, veritabanı (SQL, Oracle uyumlu) ve bulut iş yükleri (Microsoft 365, Azure) için tek bir konsoldan yönetilen yedekleme mimarileri kuruyoruz. VMware ve Hyper-V ortamlarında Veeam Backup & Replication ile CBT (Changed Block Tracking) sayesinde artımlı yedeklemeleri saniyeler içinde tamamlıyor, tam yedekleme pencerelerini ortalama %55-65 oranında kısaltıyoruz. Dedüplikasyon ve sıkıştırma katmanlarıyla, örneğin 40 TB'lık bir üretim ortamını 12-15 TB'lık bir depolama alanına indirmek mümkün oluyor.
Donanım tarafında Lenovo ve HP iş ortaklığımızı kullanarak Veeam sertifikalı depolama üzerinde Hardened Repository (Linux tabanlı, immutable) kuruyoruz. Bu, yedek dosyalarının belirlenen süre boyunca (tipik olarak 14-30 gün) hiçbir kullanıcı veya yönetici tarafından silinemediği, değiştirilemediği bir katmandır. Ransomware saldırısı ana ağı ele geçirse bile bu depoya erişemez.
3-2-1-1-0 Kuralı Artık Zorunluluk
Veeam'in savunduğu 3-2-1-1-0 kuralını biz de tüm projelerimizde temel alıyoruz: en az 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya lokasyon dışında, 1 kopya immutable veya offline, ve 0 hata ile doğrulanmış yedekleme. Bu kuralın son maddesi genellikle atlanır. Biz SureBackup teknolojisiyle her hafta otomatik olarak rastgele seçilmiş yedekleri izole bir sandbox ortamında ayağa kaldırıyor, açılış testini gerçek zamanlı yapıyoruz. Bir müşterimizde bu testler sayesinde, üç aydır bozuk yedeklenen bir ERP veritabanı sorunu felaketten önce fark edilip düzeltildi.
Lokasyon dışı kopya için Veeam Cloud Connect altyapısını kullanıyoruz; müşterinin verisi kendi merkezinden AFN'nin veri merkezine şifreli tünel üzerinden, WAN accelerator ile bant genişliği tüketimi düşürülerek taşınıyor. Tipik bir 5 TB'lık artımlı transfer, optimize edilmiş bağlantıda 2-3 saat içinde tamamlanabiliyor.
RTO/RPO: Müşterilerimizin En Çok Karıştırdığı İki Kavram
Projelerin başında sorduğumuz ilk soru şudur: "Bir sunucu çöktüğünde kaç dakikalık veri kaybını (RPO) ve kaç saatlik kesintiyi (RTO) kaldırabilirsiniz?" Çoğu müşteri bu iki sayıyı hiç hesaplamamış olarak gelir. Finans ve e-ticaret sektöründeki müşterilerimiz için genellikle 15 dakikalık RPO ve 1-2 saatlik RTO hedefliyoruz; bunu Veeam'in Instant VM Recovery özelliğiyle sağlıyoruz. Bu özellik, çöken bir sanal makineyi yedekten doğrudan çalışır hale getiriyor, disk imajını canlı olarak backup deposu üzerinden sunuyor ve arka planda gerçek disk üzerine geri yazıyor. Üretim ortamına dönüş süresi bazı senaryolarda 10 dakikanın altına inebiliyor.
Daha küçük ölçekli müşterilerde ise günlük yedekleme + 4 saatlik RTO hedefi, maliyet-fayda dengesine daha uygun oluyor. AFN Teknoloji olarak burada tek bir standart paket dayatmıyoruz; her müşterinin veri kritikliğine göre farklı Veeam job politikaları ve depolama tabakaları öneriyoruz.
Felaket Kurtarma Planı Sadece Kağıt Üzerinde Kalmasın
Felaket kurtarma (DR) planlarının çoğu bir belge olarak yazılır, imzalanır ve bir dolapta unutulur. Gerçek bir kesinti anında kimin ne yapacağı, hangi sırayla hangi sunucunun ayağa kalkacağı bilinmez. Biz Veeam'in Orchestrator modülüyle DR senaryolarını otomatikleştiriyor, yılda en az iki kez gerçek bir failover tatbikatı yapıyoruz. Bu tatbikatlarda hedef sistem VMware vSphere üzerinde izole bir DR site'ında ayağa kalkıyor, ağ bağlantıları, DNS kayıtları ve uygulama bağımlılıkları sırasıyla test ediliyor.
AFN Teknoloji olarak gördüğümüz en kritik hata, DR planının sadece sunucu seviyesinde düşünülmesidir. Oysa bir ERP sisteminin çalışması için önce Active Directory, sonra veritabanı, sonra uygulama sunucusu belirli bir sırayla ayağa kalkmalıdır. Bu bağımlılık haritasını çıkarmadan yapılan bir DR testi, felaket anında saatler süren bir kaosa dönüşebilir. Biz her müşteri için bu sırayı Veeam Orchestrator üzerinde plan haline getiriyor ve dokümante ediyoruz.
Ransomware Sonrası Kurtarma Deneyimimiz
Son bir yılda destek verdiğimiz ransomware olaylarının ortak noktası, saldırının fark edilmesinden temiz bir noktaya dönüşe kadar geçen sürenin belirleyici olmasıdır. Immutable depoda tutulan yedekler sayesinde, saldırı öncesi son temiz nokta genellikle 24 saat içinde tespit edilip geri yükleniyor. Fortinet tabanlı ağ segmentasyonuyla backup trafiğini üretim ağından izole etmek, bu sürecin en kritik önlemi oluyor.
Ücretsiz Risk Taraması ile Başlayalım
Yedekleme ve felaket kurtarma altyapınızın gerçekten çalışıp çalışmadığını bilmiyorsanız, bunu tahmin etmek yerine test etmek gerekir. AFN Teknoloji olarak, kurumunuzun mevcut yedekleme mimarisini, RTO/RPO hedeflerinizle uyumunu ve ransomware'e karşı dayanıklılığını AFN RiskScan ile ücretsiz olarak değerlendiriyoruz. Bu tarama sonucunda hangi sistemlerinizin risk altında olduğunu, hangi yedeklerin gerçekten geri dönülebilir olduğunu somut bir raporla görürsünüz. Talep oluşturmak için https://afnteknoloji.com/iletisim adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.